[Chanh Dực] BÁN SINH THÁN

ban sinh than

半生嘆•書繩水山中壁

BÁN SINH THÁN • THƯ THẰNG THỦY SƠN TRUNG BÍCH

Khúc Than Nửa Đời  Ghi chép về vách trong núi Thằng Thủy

-|-|-
[Dẫn]
晉平元年,過繩水,兩岸有山,壁立入雲,衰草寒禽,不得其名。
Năm thứ nhất Tấn Bình, qua Thằng Thủy, đôi bờ có núi, dựng đứng chọc mây, cỏ thấp chim lạnh, chẳng giống kỳ danh.
恰逢月落参横、四野寂寥、万物萧索,忽念稼轩翁,长吟“把吴钩看了、阑干拍遍”之句。
Vừa khéo gặp lúc mặt Trăng lẩn khuất, sao Sâm vắt ngang, bốn bề tịch liêu, vạn vật tiêu điều, bỗng niệm “Ông cụ Giá Hiên”, ngâm dài câu “Bả ngô câu khán liễu, lan can phách biến”. [Đem gươm báu ra xem, lan can đứng tuốt]
哀哉,半生沉浮,何其似之!
Than ôi, nửa đời nổi trôi, làm sao kể xiết!
-|-|-

作詞:葦間風鶴
Lời: Vi Gian Phong Hạc

作曲/編曲/二胡/吉他/混音:青書君
Nhạc / Biên soạn / Nhị hồ / Ghita / Trộn âm: Thanh Thư Quân

琵琶:東北餡餃子【金燦燦】
Tỳ bà: Đông Bắc Hãm Giáo Tử [Kim Xán Xán]

笛子/簫:天氣晴朗【金燦燦】
Sáo / Tiêu: Thiên Khí Tình Lãng [Kim Xán Xán]

演唱/和聲編寫/後期:橙翼【墨明棋妙】
Trình bày / Biên soạn hòa thanh / Hậu kỳ: Chanh Dực [Mặc Minh Kỳ Diệu]

念白:天韻曉曉【星之聲】
Độc thoại: Thiên Vận Hiểu Hiểu [Tinh Chi Thanh]

海報:蠍五
Poster: Hạt Ngũ

特別鳴謝:蝶傷情【金燦燦】
Đặc biệt cảm ơn: Điệp Thương Tình [Kim Xán Xán]

三尺青峰​​撥亂雲瀾金烏白虹橫貫
Tam xích thanh phong ​​bát loạn vân lan kim ô bạch hồng hoành quán

再撫長劍挑燈夜看夢魂幾聲吹斷
Tái phủ trường kiếm thiêu đăng dạ khán mộng hồn ki thanh xuy đoạn

枕戈躍馬塞北江南不复銀翎雕鞍
Chẩm qua dược mã tắc bắc giang nam bất phục ngân linh điêu an

白頭搔短空餘鐵骨忠肝
Bạch đầu tao đoản không dư thiết cốt trung can

Ba thước đỉnh núi biếc đẩy loạn lớp sóng mây • Ánh dương vàng cầu vồng trắng vắt ngang
Vỗ về trường kiếm khêu ngọn đèn trông đêm • Chiêm bao linh hồn vài âm thổi đứt đoạn
Gối lên giáo mác phóng ngựa Tái Bắc Giang Nam • Còn đâu lông công ánh sắc bạc yên ngựa trổ hoa văn
Đầu bạc gãi thong nhàn chẳng còn dư xương cốt thép tấm can trung

邊城客驛醒木驚悸正說廉頗老矣
Biên thành khách dịch tỉnh mộc kinh quý chính thuyết Liêm Pha lão hĩ

枯厩陳槽老驥伏櫪猶言志在千里
Khô cứu trần tào lão ký phục lịch do ngôn chí tại thiên lý

孤坐庭前無人對弈嘆浮沉半生殘局
Cô tọa đình tiền vô nhân đối dịch thán phù trầm bán sinh tàn cục

日暮烏啼舉目半壁瘡痍
Nhật mộ ô đề cử mục bán bích sang di

Khách dịch biên thành tiếng gõ thước dồn dập • Đang kể chuyện lão Liêm Pha ấy
Chuồng khô máng cũ tuy tuổi già nhưng chí chẳng già • Như câu chí nguyện ngàn dặm trải
Cô độc ngồi trước sân chẳng ai cùng đánh cờ • Than tàn cục nửa đời nổi trôi
Hoàng hôn quạ gáy ngước mắt trông phân nửa cảnh sắc hoang tàn

遠山蒼茫月籠寒江擊楫中流水湯湯
Viễn sơn thương mang nguyệt lung hàn giang kích tiếp trung lưu thủy thang thang

星野寥廓西風蕭瑟千重雪卷飛舟浪遏
Tinh dã liêu khuếch tây phong tiêu sắt thiên trọng tuyết quyển phi chu lãng át

聽濤淺酌獨臥絕壁巍峨入夢鐵馬冰河
Thính đào thiển chước độc ngọa tuyệt bích nguy nga nhập mộng thiết mã băng hà

滿腔鴻鵠志更與何人說?
Mãn khang hồng hộc chí canh dữ hà nhân thuyết?

Non xa mờ mịt trăng lồng sông lạnh • Vỗ mái chèo nước cuồn cuộn chảy
Sao giăng bát ngát gió Tây xào xạc • Tuyết nặng nề cuộn thuyền bay sóng cản
Nghe sóng cả róc rách reo cô độc vách đá nằm sừng sững • Chìm cõi mộng ngựa sắt sông băng
Chí hướng cao xa chất chứa biết tỏ bày cùng ai?

邊城客驛醒木驚悸正說廉頗老矣
Biên thành khách dịch tỉnh mộc kinh quý chính thuyết Liêm Pha lão hĩ

枯厩陳槽老驥伏櫪猶言志在千里
Khô cứu trần tào lão ký phục lịch do ngôn chí tại thiên lý

孤坐庭前無人對弈嘆浮沉半生殘局
Cô tọa đình tiền vô nhân đối dịch thán phù  trầm bán sinh tàn cục

日暮烏啼舉目半壁瘡痍
Nhật mộ ô đề cử mục bán bích sang di

Khách dịch biên thành tiếng gõ thước dồn dập • Đang kể chuyện lão Liêm Pha ấy
Chuồng khô máng cũ tuy tuổi già nhưng chí chẳng già • Như câu chí nguyện ngàn dặm trải
Cô độc ngồi trước sân chẳng ai cùng đánh cờ • Than tàn cục nửa đời nổi trôi
Hoàng hôn quạ gáy ngước mắt trông phân nửa cảnh sắc hoang tàn

遠山蒼茫月籠寒江擊楫中流水湯湯
Viễn sơn thương mang nguyệt lung hàn giang kích tiếp trung lưu thủy thang thang

星野寥廓西風蕭瑟千重雪卷飛舟浪遏
Tinh dã liêu khuếch tây phong tiêu sắt thiên trọng tuyết quyển phi chu lãng át

聽濤淺酌獨臥絕壁巍峨入夢鐵馬冰河
Thính đào thiển chước độc ngọa tuyệt bích nguy nga nhập mộng thiết mã băng hà

滿腔鴻鵠志更與何人說?
Mãn khang hồng hộc chí canh dữ hà nhân thuyết?

Non xa mờ mịt trăng lồng sông lạnh • Vỗ mái chèo nước cuồn cuộn chảy
Sao giăng bát ngát gió Tây xào xạc • Tuyết nặng nề cuộn thuyền bay sóng cản
Nghe sóng cả róc rách reo cô độc vách đá nằm sừng sững • Chìm cõi mộng ngựa sắt sông băng
Chí hướng cao xa chất chứa biết tỏ bày cùng ai?

故國北望衰草牂牂龍舌怒張向天狼
Cố quốc Bắc vọng suy thảo tang tang long thiệt nộ trương hướng thiên lang

古徑荒陌野棠花落擊築狂歌形影相和
Cổ kính hoang mạch dã đường hoa lạc kích trúc cuồng ca hình ảnh tương hòa

枕雲凌岩獨臥千松萬壑入夢鐵馬冰河
Chẩm vân lăng nham độc ngọa thiên tùng vạn hác nhập mộng thiết mã băng hà

滿腔鴻鵠志更與何人說?
Mãn khang hồng hộc chí canh dữ hà nhân thuyết?

滿腔鴻鵠志更與何人說?
Mãn khang hồng hộc chí canh dữ hà nhân thuyết?

Vọng phương Bắc đất nước xưa cỏ cây thấp um tùm • Lưỡi rồng phẫn nộ hướng chòm Thiên Lang
Đường mòn cổ lối ruộng hoang hải đường dại rụng tàn • Gõ đàn trúc khúc ca cuồng hình bóng hòa hợp
Gối áng mây núi đá lớp lớp cô độc nằm  Ngàn ngọn tùng vạn khe suối  • Chìm cõi mộng ngựa sắt sông băng
Chí hướng cao xa chất chứa biết tỏ bày cùng ai?
Chí hướng cao xa chất chứa biết tỏ bày cùng ai?

(念白)
(Niệm bạch)
(Độc thoại)

鶴髮蒼顏空老華年
Hạc phát thương nhan không lão hoa niên

陋舍茅簷俯仰長念
Lậu xá mao diêm phủ ngưỡng trường niệm

馮唐不遣壯心難全
Phùng đường bất khiển tráng tâm nan toàn

平戎策疏萬卷盡付隴前一畦田
Bình nhung sách sơ vạn quyển tận phó lũng tiền nhất huề điền

Mái tóc bạc gương mặt xám • Tuổi trẻ hóa bước già nua
Nhà sơ sài mái cỏ tranh • Ngẩng cúi đầu dài giọng niệm
Liều lĩnh khoác lác • Chẳng khiến chí khí khó vẹn toàn
Thẻ tre bình Nhung • Lưa thưa vạn cuốn  • Gửi trước Lũng một đám ruộng bờ

呵呵
A A
Haha

芸草除根覓竹添瓦
Vân thảo trừ căn mịch trúc thiêm ngõa

薦舉力田舍我其誰?
Tiến cử lực điền xá ngã kỳ thùy?

Làm cỏ lúa trừ tận gốc • Tìm ngọn trúc thêm viên ngói
Tiến cử kẻ lực điền • Chẳng ta thì còn ai? 

— Chú thích —

– Liêm Pha: (chữ Hán: 廉頗) là danh tướng thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông từng làm tướng nước Triệu, nước Ngụy và nước Sở. [Xem thêm]

– ngân linh điêu an: ngân = bạc , linh = lông đuôi/cánh của chim , điêu an = yên ngựa chạm trổ hoa văn => Ý chỉ cảnh tượng khi còn làm quan làm tướng.

– Hai câu thơ trong phần [Dẫn] được trích từ bài Thủy Long Ngâm – Đăng Kiến Khang Thưởng Tâm đình [水龍吟-登建康賞心亭] tức là Thủy Long Ngâm – Lên đình Thưởng Tâm ở Kiến Khang.

楚天千里清秋, Sở thiên thiên lý thanh thu,

水隨天去秋無際。 Thuỷ tuỳ thiên khứ thu vô tế.

遙岑遠目,Dao sầm viễn mục,

獻愁供恨,Hiến sầu cung hận,

玉簪螺髻。Ngọc trâm loa kế.

落日樓頭,Lạc nhật lâu đầu.

斷鴻聲里,Đoạn hồng thanh lý,

江南遊子。Giang Nam du tử,

把吳鉤看了,Bả Ngô câu khán liễu

闌干拍遍,Lan can phách biến.

無人會、Vô nhân hội,

登臨意。Đăng lâm ý.

 

休說鱸魚堪膾,Hưu thuyết lô ngư kham khoái,

盡西風、Tẫn tây phong,

季鷹歸未?Quý Ưng quy vị?

求田問舍,Cầu điền vấn xá,

怕應羞見,Phạ ưng tu kiến,

劉郎才氣。Lưu lang tài khí.

可惜流年,Khả tích lưu niên,

憂愁風雨,Ưu sầu phong vũ,

樹猶如此。Thụ do như thử.

倩何人、Thiến hà nhân,

喚取紅巾翠袖,Hoán thủ hồng cân thuý tụ,

揾英雄淚?Uẩn anh hùng lệ.

Trời Sở ngàn dặm thu trong,
Nước láng liền trời, thu quạnh quẽ.
Mắt ngắm non xa,
Gái búi tóc cao,
Tủi hờn đượm vẻ.
Trời lặn bên lầu,
Chim hồng kêu lẻ.
Giang Nam khách trẻ,
Đem gươm báu ra coi,
Lan can đứng tuốt.
Nhìn non sông,
Ai hiểu ý.

Chớ nói gỏi ngon cá vược,
Mặc gió tây,
Ai về thây kệ.
Hỏi ruộng tìm nhà,
Đáng thẹn những người,
Chàng Lưu chí khí.
Tiếc nỗi ngày trôi,
Gió mưa buồn tẻ,
Cây còn lớn thế.
Muốn nhờ ai,
Đưa khăn hồng, tay áo trả,
Vì anh hùng thấm lệ.

[Nguồn: Tống từ, Nguyễn Xuân Tảo, NXB Văn học, 1999]

Advertisements

One thought on “[Chanh Dực] BÁN SINH THÁN

  1. Pingback: BÁN SINH THÁN [Diễn xuôi] | Fang Cao Ruan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s